Pata Amarilla Pata Amarilla

Thupa Amaro, cheqaq qespiy

3 min de lectura

ALEJANDRO ROMUALDO «Manañan noqaq samp’a sonqoy kanchu kay tukuy imaymana atipanaypaq …  « MICAELA BASTIDAS NISQAN Ch’usaqtacha hatarichinqaku t’oqyaspa tukuy atipaq sankhuwan. Q’epirqonqakucha, panpantacha aysakachanqaku. Takaspakamacha, siminta hunt’anqaku yaurariq k’illinsa usphawan ch’usaqtacha hatarichinqaku: MANATAQMI ATINQAKUCHO WAÑUCHIYTAQA!   Umachakinpamantacha churarunqaku, Sik’inqakucha yuyayninkunata, kirunkunata, qapariyninkunatawanpas. Hayt’anqakucha tukuy phiñakuywan. Chaymantari, yawarcharunqaku: MANATAQMI ATINQAKUCHO WAÑUCHIYTAQA!   Pilluchinqakucha yawarwan umanta; … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

Hanp´atuchakunaq sayariynin

3 min de lectura

Por Jesus Manya Sinchi pachañan karan umalliq yuyaychananpaq. Para qallariypa ñaupaq sut’uyninmi, pachamamapi mosoq q’apayta rikhurichisqa, k’araq phiñakuyninta, nanayninta ima qhawarichispa. Phiñasqa rimapakusqa: kay maqt’akuna, uywankuna, hinallataq hanaq pachapas cheqnikuwanku. Llaqta suyu qollana, sayaman waturikuq riqtinmi, munay llut’arusqa llank’ayta, maqana unanchakunawan achalarusqata suñayta munasqa, llaqta umalliq llunk’uqa munay rumi apamunankupaq kamachisqa. Sichus chaypaq orqo qaqata thunichina … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

¿Por qué abril es el Mes de las Letras?

3 min de lectura
Foto de Suzy Hazelwood en Pexels

Quién me ha robado el mes de abril Cómo pudo sucederme a mí Pero, quién me ha robado el mes de abril Lo guardaba en el cajón Donde guardo el corazón. Joaquín Sabina ¡Oh luna, cuánto abril, qué vasto y dulce el aire! Todo lo que perdí volverá con las aves. Jorge Guillén   “… … Leer más

Editor Pata Amarilla
Escrito por

Editor Pata Amarilla

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Editor Pata Amarilla →

Waqaysapakuna

2 min de lectura

Qelqariq: Jesús Manya Salas Taytankus wañupuska, machu kayninpiña, atispakuspa pachaq watatapas; karu karu llaqtakunamantas, chayamuskaku churinkuna, hawayninkuna, kimsa warminkunapas payachallañas; llipinkus huñuska rimarinkun: Munaychatan p’ampasunchis p’iña salk’anchistaka, llaqtacha rimarinman millayta, mana allinta rurasunman chayka. Wasimasinkunapas, uskayllas chayachimunku tautinkuta, ayakunaq takiwan kacharparinankupaq; yana chakanapas k’askaskañas hatun punkupi; purun llaqtakunapas waqyariskañas hamunankupaq: Allin runataq qaran, varayoqninchis kaspan, … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

K’AMI K’AMICHAKUNA

2 min de lectura

Por Jesús Manya Recopilación: Faustino Espinosa   Machu tullupi runa thupasqa k’asu. Mana aychayoq k’aspi tullu. Qhaqyaq wawan ch’usu k’allanpa Ch’aki qhatapi llama watasqa. Mana ruruyoq upa toqoro. Mana t’ikaq upa sach’a. Mana sonqoyoq ch’aki t’otora. Llama hina qoqa hachuq. Mana munakuq aya sonqo. Qella ñawisapa mulli k’ullu. Mana allin k’allmasqa weqo mulli Weqro, qhopo … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

Las vicuñitas

3 min de lectura

Por Jesús Manya WIK’UÑACHAMANTA Por: KILLKU WARAK’A Huq chusaq wasipis saqerqarisqaku, ishkay warmakunata panaturachantinta. Manapuniña taytamamanku rikhuritqtintaqsi, kay wawakunaqa ripuyta yuyaykusqaku.   Hatun ñanta hap’iykuspas, puririyta qallarisqaku, hinataqsi tinkunku huq payachawan. Kay hatun mamaqa ninsi: –Maytataq qankunari rishankichis,  wawaykunallay?   Wawakunataqsi ninku: –Mana tayta mamayku rikhuriqtinmi, karu llaqtata ripushayku.   -Kutipullaychis chinkawaqchismi, ninraqsi awichaqa kanpas, … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

El Hayku en quechua

2 min de lectura

Por Jesús Manya El Qheswa Simi o Idioma Quechua, permite disfrutar la inmensa riqueza de la cultura andina en los: harawi, wayno, qhaswa, wanka, takiy, willakuy que recogen relatos y vivencias, de las grandezas y miserias del ser humano, en esta parte del universo. La estructura del Qheswa tiene tal flexibilidad como idioma, que no … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →

Un relato en quechua y su traducción

3 min de lectura

Por Jesús Manya Willakuy: saqra chinaka Sapanka machaspan, machu layqa rimaykachaq, imaynamanta: -Taytacha allin punchaw, taytacha allin tuta, noqatari ima aqatataq rurawanka taytachari? Wañuytachu apachimanqa, qolqetachu misk’ichiwanqa? Noqaqa supay maychan kani, saqrachapas manchakuwanmi; yachanmi chaninchasqa qasqayta, kay llaqtakunapi. Imapaqmi atipamanku yachaysapa q’etekuna. Chayta llawtipakuspan puriykachaq Qosqopi, T’oqo Kachi wichaypi, chawpi k´ikllunpi. Saykuspañan, manaraq machaynin tukupusaqtin, … Leer más

Jesus Manya Salas
Escrito por

Jesus Manya Salas

Columnista en Pata Amarilla.

Ver más artículos de Jesus Manya Salas →
Pata Amarilla Stream
En todas las plataformas